Rozdzielność majątkowa – na czym polega i czy warto?

Ustawowa wspólność majątkowa małżeńska, to automatyczny ustrój, który zgodnie z polskim prawem, panuje w małżeństwie po wzięciu ślubu. Gdy nie podpiszesz intercyzy, wszystkie zgromadzone dobra po zawarciu związku małżeńskiego, są wspólne. Oznacza to również odpowiedzialność na przykład za dług współmałżonka. Możliwe jest jednak wprowadzenie rozdzielności majątkowej, która pozwala posiadać każdej z osób własny majątek. Wtedy, gdy komornik zajmie konto jednego z małżonków, drugie jest bezpieczne i nie musi nic płacić.

Jak ustanowić rozdzielność majątkową małżeńską?

Rozdzielność majątkową można ustanowić na kilka sposobów. Najpopularniejszą metodą jest podpisanie odpowiedniego dokumentu zwanego intercyzą. Intercyza jednak – choć utrwaliło się inaczej – nie polega tylko na rozdzieleniu majątku. Jest to umowa notarialna, regulująca relacje majątkowe pomiędzy małżonkami. A więc za jej pomocą można również znów połączyć majątek zebrany w czasie trwania małżeństwa, lub poszerzyć czyli włączyć do wspólnoty, przedmioty z niej wykluczone.

Inną opcją, aby ustanowić rozdzielność majątkową jest orzeczenie sądu. W wyniku skomplikowanej sytuacji, gdy na przykład małżeństwo żyło osobno, a jedno z nich popadło w długi, a do drugiego przyszło polecenie zapłaty, poszkodowany może dochodzić swoich spraw w sądzie. Gdy udowodni, że nic nie wiadomo mu było o wziętych zobowiązaniach, a także, że mimo ślubu, nie żyją razem, sąd może orzec o wprowadzeniu rozdzielności majątkowej do małżeństwa. Tak samo, można rządać przez sąd rozdzielności majątkowej w przypadku stwierdzenia separacji.

Ostatni z przypadków, gdzie może zostać wprowadzona rozdzielność majątkowa małżonków, inną metodą niż główna, czyli intercyza, to rozdzielność z mocy prawa. W sytuacji, gdy jeden ze współmałożnków popadnie w długi i zostanie ogłoszona jego upadłość, druga z osób, nie musi odpowiadać za jego zobowiązania. Tak samo jest wtedy, gdy jedna z osób zostanie ubezwłasnowolniona.

Rozdzielność majątkowa w trakcie małżeństwa

Rozdzielność majątkowa w małżeństwie nie działa wstecz. Dlatego, wszystkie dobra zgromadzone od momentu ślubu do podpisania umowy rozdzielności majątkowej będą wspólne, nawet po orzeczeniu rozdzielności. Zatem jeśli przed zawarciem umowy, zostaną wzięte jakieś kredyty czy pożyczki, małżonkowie odpowiadają wspólnie za te zobowiązania. Dlatego najbezpieczniej podpisać intercyzę, w ramach której orzeczona zostanie rozdzielność majątkowa, jeszcze przed ślubem. Wtedy wspólność majątkowa nie będzie obowiązywać, czyli żadne przedmioty nie wejdą do majątku wspólnego, nawet te zebrane w trakcie trwania małżeństwa. Od samego początku, wszystko, co zbierze każdy z małżonków, to będzie jego majątek osobisty i nie będzie nim odpowiadał przed drugą stroną.

Rozdzielność majątkowa po rozwodzie

Oczywiście, po rozpadzie małżeństwa przestaje obowiązywać wspólnota, jeśli takowa do tej pory była. Kiedy jednak dokładnie staje się to faktem? Nie w momencie, gdy dochodzi do kłótni, ani nawet wtedy, gdy zostaną podpisane papiery rozwodowe. Rozdzielność majątkowa w takim przypadku prawomocnie zostaje orzeczona dopiero wtedy, gdy zapda wyrok rozwodowy. Dlatego, jeśli w trakcie trwania rozwodu, któryś z małżonków weźmie kredyt i narobi sobie długów, druga strona jest za niego wciąż odpowiedzialna. Jeśli zależy Ci, by uniknąć takiej sytuacji, możesz złożyć odpowiedni wniosek do sądu i w ten sposób ustanowić rozdzielność majątkową przed orzeczeniem o rozwodzie.

Co tak właściwie daje rozdzielność majątkowa?

Oprócz tego, że nie trzeba się matrwić tym, że rodzina stanie na skraju bankrutctwa przez błędy jednej z osób, to w dodatku nie potrzeba do wszystkiego zgody współmałżonka. Tym bardziej do wzięcia kredytu czy pożyczki, jak to jest w przypadku ustroju wspólności majątkowej. Co jeszcze jest dużym plusem – bank, sprawdzając zdolność kredytową, bierze pod uwagę tylko Ciebie, Twoje zobowiązania i Twoje zarobki. Przy majątku wspólnym, kredytodawca sprawdzał i jednego i drugiego małżonka. Jeśli więc jedno z nich nie miało pozytywnej historii kredytowej, szanse na przyznanie zobowiązania znacząco malały.

Są jednak minusy takiego ustroju. Ustanowienie rozdzielności majątkowej przekreśla możliwość wspólnego rozliczania PIT-u. W przypadku wspólnoty, przy wypełnianiu dokumentów, można było zaznaczyć opcje, że chce się PIT rozliczyć wspólnie z drugą połówką. W przypadku rozdzielności, każdy rozlicza się osobno.

Ile kosztuje rozdzielność majątkowa?

Koszty ustanowienia rozdzielności majątkowej są zależne od tego, czy zostanie ona zawarta przed ślubem, czy po ślubie. Pierwszy przypadek jest bardziej komfortowy i tańszy. Nie dość, że nie ma zamieszania z tym, że połowa rzeczy wchodzi we wspólnotę, a połowa nie, to w dodatku jedyne koszta, to te poniesione u notariusza. Jest to między innymi opłata za taksę notarialną, wypisy, a także podatek VAT. Sama taksa kosztuje 400 zł, więc trzeba przygotować się na kwotę w wysokości mniej więcej 500-600 zł.

Jeśli jednak zdecydujecie się na rozdzielność majątkową po ślubie, koszt zwiększy się, ponieważ opłata zależna będzie od waszego majątku. I tak za wartość majątku powyżej 3 tys. zł, zapłacicie 100 zł, a za ten przekraczający 2 mln zł już 6 770 zł + 0,25% nadwyżki powyżej 2 mln zł (maksymalnie 10 tys.). Czyli im większość wartość ma majątek, tym większe będą opłaty.