Numer IBAN – czym jest, do czego służy.

Numer IBAN to odpowiedź na globalizację. W dzisiejszych czasach, nawet dla przeciętnego Kowalskiego nie ma żadnego problemu, by zrobić zakupy w innym kraju. A to wszystko dzięki powszechnemu dostępowi do internetu. Międzynarodowa współpraca również się rozwija, co skutkuje tym, że pieniądze przepływają cały czas między granicami. Jaką rolę pełni w tym wszystkim numer IBAN? Do czego służy?

Czym jest numer IBAN?

IBAN to skrót od International Bank Account Number, co oznacza Międzynarodowy Numer Rachunku Bankowego. To unikatowy i ustandaryzowany kod, który dopasowywany jest indywidualnie do właściciela rachunku. Służy przede wszystkim do międzynarodowych transakcji. Kod ten pozwala wysyłać przelewy zagraniczne, a także je odbierać. Każde państwo posiada swój własny przedrostek numeru IBAN, a długość całego numeru różni się w zależności od kraju. Wynika to z tego, że każdy kraj posiada inny Podstawowy Numer Rachunku Bankowego.

Kiedy Międzynarodowy Numer Rachunku Bankowego jest potrzebny?

Z danych wynika, że coraz większa ilość osób kupuje online na zagranicznych sklepach internetowych. W dodatku, liczba ta, w samej Polsce wzrosła w okresie pandemii o 5%. Jeśli jednak chcemy bez przeszkód korzystać z zagranicznej oferty, potrzebujemy numeru IBAN.

Numer ten jest ustandaryzowany i obecnie korzysta z niego kilkadziesiąt krajów i terytoriów zależnych. Potrzeba tej standaryzacji wynikła właśnie z faktu, że coraz więcej i częściej wykonujemy przelewy zagraniczne. Gdy każdy kraj posiadał inny numer rachunku, różniący się także w każdym banku, panował chaos. Numer IBAN usprawnił cały ten proces. Obecnie, podanie numeru konta odbiorcy w przelewie zagranicznym, bez podania IBAN, sprawiłoby, że pieniądze najpewniej nie dotarłyby pod wskazany adres i wróciły do nas. Numer ten przydaje się nie tylko przy zakupach online, ale także do przesyłu finansów między zagranicznymi kontrahentami, a nawet wtedy, gdy chcemy przesłać pieniądze rodzinie mieszkającej poza granicami Polski.

Numer Rachunku Bankowego (NRB)

Żeby w ogóle przejść do omawiania konstrukcji numeru IBAN, musimy wyjaśnić jak wygląda nasz polski Numer Rachunku Bankowego i z czego się składa. On także jest ustandaryzowany. Znaczy to tyle, że każdy numer banku w Polsce ma tyle samo znaków, a dokładnie 26 cyfr. Jego schemat to:

KKAAAAAAAABBBBBBBBBBBBBBBB

W tym przypadku:

• K (2 cyfry na samym początku) to suma kontrolna numeru rachunku bankowego. Określana jest na podstawie reszty ciągu.
• AAAAAAAA (8 następnych cyfr) to numer rozliczeniowy banku. Pozwala nie tylko zidentyfikować konkretną instytucję, ale również placówkę.
• BBBBBBBBBBBBBBBBB (16 ostatnich cyfr) to numer rachunku klienta.

System bankowy zapisuje je w jednym ciągu, jednak często w dokumentach, lub podając go komuś, rozdzielamy poszczególne grupy spacją, tak by łatwiej się je rozczytywało. Wtedy wygląda on tak:

KK AAAA AAAA BBBB BBBB BBBB BBBB.

Wspomnieliśmy o tym, że 8 cyfr oznaczonych powyżej jako AAAAAAA ma za zadanie identyfikować bank i placówkę. Jak to wygląda w praktyce? 4 pierwsze cyfry to ID banku, a następne 4 to ID oddziału.

Przykładowe identyfikatory banków w Polsce:

2490 Alior Bank
1160 Bank Millennium
1240 Bank Pekao
2030 BGŻ BNP Paribas
1030 City Handlowy
1940 Credit Agricole Bank Polska
1910 Deutsche Bank Polska
1470 Eurobank
1950 Idea Bank
1050 ING Bank Śląski
1140 mBank
1010 Narodowy Bank Polski
1870 Nest Bank
1020 PKO BP
1750 Raiffeisen Bank

Konstrukcja IBAN (Międzynarodowego Numeru Rachunku Bankowego)

Skoro już omówiliśmy ustandaryzowany numer rachunku bankowego, możemy zacząć wyjaśniać jak skonstruowany jest standard IBAN. W każdym kraju wygląda tak samo – do NRB dodaje się dwuznakowy przedrostek, oznaczający dany kraj. Dzięki temu, automat od razu wie do jakiego państwa kierować przelew.

Skoro polski NRB posiada 26 cyfr, dodając do niego przedrostek, będzie finalnie składał się z 28 znaków i w formacie IBAN wyglądał przykładowo tak:

 PL 87 1010 1397 0055 0022 2100 0000

Numer IBAN nie jest więc niczym skomplikowanym. Wystarczy dodać dwie litery identyfikujące kraj do numeru rachunku. Skąd wziąć jednak ten przedrostek? Można albo znaleźć go w danych swojego konta – mamy wtedy możliwość skopiowania całego naszego numeru IBAN – albo poszukać w internecie na zaufanych stronach przedrostka danego kraju i dodać go do numeru konta.

Numery identyfikacyjne przykładowych państw:

Nazwa banku	Numer identyfikacyjny
Arabia Saudyjska	SA
Austria	AT
Belgia	BE
Białoruś	BY
Bułgaria	BG
Chorwacja	HR
Czechy	CZ
Dania	DK
Estonia	EE
Finlandia	FI
Francja	FR
Grecja	GR
Hiszpania	ES
Holandia	NL
Irlandia	IE
Niemcy	DE
Norwegia	NO
Portugalia	PT
Szwajcaria	CH
Ukraina	UA
Wielka Brytania	GB
Włochy	IT

Jak sprawdzić poprawność numeru IBAN?

Stuprocentową pewność, czy IBAN jest prawidłowy, daje dam sprawdzenie go w naszych informacjach o koncie. Jeśli jednak to nie swojego numeru potrzebujesz, a chcesz wysłać zagraniczny przelew, możesz skorzystać na przykład z internetowych narzędzi, które mogą zweryfikować poprawność danego numeru.

Istnieje jednak również sposób by wyliczyć to samemu.

1. Jeśli weźmiesz swój numer konta i dodasz do niego przedrostek naszego kraju „PL”, otrzymasz ciąg znaków wyglądający tak: PLKKAAAAAAAABBBBBBBBBBBBBBBB.
2. Następny krok, to przełożenie przedrostka „PL” razem z dwoma cyframi kontrolnymi na sam koniec. Otrzymasz wtedy coś takiego: AAAAAAAABBBBBBBBBBBBBBBBPLKK
3. Według tego wzoru, każda litera alfabetu posiada swój przypisany numer. A – 10, B – 11, C – 12 i tak dalej, aż Z dostaje numer „35”. Weźmy teraz z powrotem nasz przedrostek „PL” i według powyższej zasady, zamieńmy go na cyfry. P dostanie 25, a L 21, więc otrzymamy 2521. Czyli ciąg będzie wyglądał tak: AAAAAAAABBBBBBBBBBBBBBBB2521KK
4. Podziel całość przez 97. Jeśli otrzymasz resztę 1, oznacza to, że Twój IBAN jest poprawny.