Darowizna mieszkania lub domu

Na nieodpłatne przekazanie mieszkania, lub domu decydują się zazwyczaj członkowie najbliższej rodziny. Najczęściej to rodzice darują nieruchomość dzieciom lub dziadkowie wnukom. Jaka formę powinna mieć umowa darowizny? Czy obdarowany musi zapłacić podatek? Na te i inne pytania odpowiemy w poniższym artykule.

Darowizna nieruchomości (np. domu, mieszkania, działki budowlanej) wymaga sporządzenia umowy w formie aktu notarialnego, spisanego w obecności darczyńcy i obdarowanego. Konieczne jest naniesienie odpowiedniego wpisu w księdze wieczystej (jeśli nieruchomość ją posiada) i zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego – tym jednak ma obowiązek zająć się notariusz. Ma na to czas do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został sporządzony akt.

Co zawiera umowa darowizny?

• W akcie notarialnym umowy darowizny muszą oczywiście znaleźć się dane darczyńcy i obdarowanego (imiona, nazwiska, adresy, numery dowodów), a także informacja o stopniu pokrewieństwa między nimi. 
• Strony powinny ustalić sposób przekazania darowizny, tj. uwzględnić zapisy, że przekazanie darowizny jest nieodpłatne, a obdarowany przyjmuje darowiznę. 
• Umowa darowizny powinna zawierać również termin jej przekazania oraz odniesienie do przepisów kodeksu cywilnego w kwestiach spornych. 
• W dalszej części umowy musi znaleźć się dokładny opis przekazywanej nieruchomości i oświadczenie darczyńcy o posiadaniu praw do niej. Co ważne, w akcie należy określić też wartość darowizny (nawet w przypadku umowy między osobami, które są zwolnione z podatku – wyjaśnimy to w dalszej części tekstu). 
• Pod aktem podpisuje się darczyńca i obdarowany.

Podatek od darowizny

Darowizny co do zasady są opodatkowane. Wysokość podatku ustalana jest na podstawie wartości darowizny i stopnia pokrewieństwa pomiędzy darczyńcą a obdarowanym. Tu rozróżniamy podział na grupy.

• Grupa 0 (wyodrębniona z I grupy podatkowej)

Należą do niej małżonkowie, rodzice, rodzeństwo, dzieci, dziadkowie, pradziadkowie, wnuki, prawnuki, pasierbowie, macochy i ojczymowie.

Osoby te są całkowicie zwolnione z podatku od darowizny. 

• Grupa I

Należą do niej teściowie, synowe i zięciowie

Wysokość podatku od darowizny w 2020 roku dla tych osób wynosi:

– do 9 637 zł – 0 zł (kwota wolna od podatku, której nie można przekroczyć sumując wszystkie darowizny z ostatnich 5 lat kalendarzowych licząc od roku poprzedzającego ostatnią darowiznę)

– do 10 278 zł – 3% wartości uzyskanej darowizny

– od 10 278 do 20 556 zł – 308,30 zł i 5% od nadwyżki ponad 10 278 zł

– od 20 556 zł – 822,20 zł i 7% od nadwyżki powyżej 20 556 zł

• Grupa II

Należą do niej zstępni rodzeństwa, ciotki i wujkowie, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków oraz małżonkowie innych zstępnych.

Wysokość podatku od darowizny w 2020 roku dla tych osób wynosi:

– do 7.276 zł – 0 zł (kwota wolna od podatku, której nie można przekroczyć sumując wszystkie darowizny z ostatnich 5 lat kalendarzowych licząc  od roku poprzedzającego ostatnią darowiznę)

– do 10 278 zł – 7% wartości uzyskanej darowizny

– od 10 278 do 20 556 zł – 719,50 zł i 9% od nadwyżki powyżej 10 278 zł

– od 20 556 zł – 1 644,50 zł i 12% od nadwyżki ponad 20 556 zł

• Grupa III

Należą do niej osoby niespokrewnione.

Wysokość podatku od darowizny w 2020 roku dla tych osób wynosi:

– do 4.902 – 0 zł (kwota wolna od podatku, której nie można przekroczyć sumując wszystkie darowizny z ostatnich 5 lat kalendarzowych licząc od roku poprzedzającego ostatnią darowiznę)

– do 10 278 zł – 12% wartości uzyskanej darowizny

– od 10 278 do 20 556 zł – 1 233,40 zł i 16% od nadwyżki ponad 10 278 zł

– od 20 556 zł – 2 877,90 zł i 20% od nadwyżki powyżej 20 556 zł

Obdarowany opłaca podatek przy zawieraniu umowy darowizny notariuszowi. Ten ma obowiązek przekazać pieniądze do właściwego Urzędu Skarbowego. Dodatkowym kosztem sporządzenia umowy darowizny są oczywiście taksy notarialne.